Shadows in cutouts: qabachuu moo buqqisuu?
Yeroo dhimmichi lafaan akka itti dhaga’amuu fi ammas mul’ata haaraa wajjin walii galu yeroo gargaaru gaaddidduu qabadhu. Yeroo inni ciccitaa ifa ta’e kan fuula durii of keessaa qabu, kallattii dogoggoraa agarsiisu, haloo xuraa’aa uumu, ykn duubbee adda addaa irratti irra deebi’amee akka hin fayyadamne dhorku baasi. Gooftaa iftoomina qabuuf, yeroo baayyee gaaddidduu gatame durii balleessuun filannoo nageenya qabuudha; booda gaaddidduu bakka itti geessu dabaluu dandeessa.
Kutaan ulfaataa ta’e maaltu akka “gaaddidduu”tti lakkaa’amu murteessuudha. Naannoo dukkanaa’aan qarqara tokkotti dhihoo jiru hundi kan duubaa miti.
Gosa gaaddidduu sadii, murtoo sadii
Gaaddidduun unkaa kan mata dureeti
Gaaddidduun unkaa mata duree mataa isaa irratti golboo ta’aa jira: gama fuula dukkanaa’aa, uffata keessatti dachaafame, ykn gama jalaa oomishaa. Boca kan ibsu yoo ta’u, akka idileetti hafuu qaba. Isa baasuun dhimmicha diriirsa ykn bakka halluu diimaa qabu uuma ture.
Duubbee balleessuun irra deebi’ee ibsuu miti. Yoo mata dureen gama tokkoon cimsee ibsame, ibsi sun erga duubni badee booda piikselii keessa tura.
Gaaddidduun qunnamtii ulfaatina uumu
Gaaddidduun tuttuqaa naannoo xiqqaa fi dukkanaa’aa kophee, oomishni, jilba ykn wanti tokko fuula tokko waliin wal arganidha. Wanti lama akka tuqan ijatti hima. Gaaddidduu tuttuqaa danqame eeguun wanti tokko akka hin mul’anne dhaabuu danda’a.
Haa ta’u malee, gaaddidduun tuttuqaa uwwisa ykn halluu minjaala ykn lafa duriis of keessatti qabachuu danda’a. Yoo fuulli bakka itti geessan baay’ee adda ta’e, bakki tuttuqaa durii xurii fakkaachuu danda’a. Gaaddidduun sun hamma itti dhihoo fi salphaa taʼetti irra deebiʼanii itti fayyadamuuf salphaa taʼa.
Cast shadows kan mul’ata durii ti
Gaaddidduun darbatame tokko nama dhimmi ilaallatu irraa fagaatee dallaa, lafa ykn minjaala irratti diriira. Kallattii ifa, fageenya, kofa fuulaafi lallaafummaa suuraa jalqabaa irraa koodii godha. Dhugaawwan sun yeroo baayʼee seenaa haaraa wajjin wal faallessu.
Gaaddidduun dheeraan foddaa ifaa irraa dhufu kaardii oomishaa diriiraa irratti kan ta’u yeroo muraasa. Gaaddidduun nama tokkoo dallaa dulloomaa irratti mul’ata haaraa alaa wajjin wal hin simtu. Yoo gaaddidduun qaama itti yaadamee walnyaatinsa ta’e malee, kutaa irra deebi’amee fayyadamuu danda’u irraa haqi fi yoo barbaachise qindaa’ina dhumaa keessatti tokko irra deebi’ii uumi.
Filannoo gochuuf bakka itti geessutti fayyadami
Qabeenya iftoomina qabu irra deddeebiin itti fayyadamuuf
Mata duree qulqulluu kan golgaa darbatamaa mul’ata addaa hin qabne filadhu. Unka golgaa gochuu itti fufi. Yoo halluu duubbee durii hin qabnee fi bakka itti geessan hunda keessatti dhugaadhaan faayidaa kan qabu ta’e golgaa tuttuqaa haxxee qofa qabadhu.
Kunis islaayidoota, tarreewwan, galmeewwanii fi giraafiksiidhaaf master jijjiiramaa siif kenna. Gaaddidduu haaraan booda kallattii fi lallaafummaa tokkoon tokkoon duubbee wajjin walsimuun dabalamuu danda’a.
Kaardii halluu diriiraa ykn tile kataloogii
Gaaddidduun tuttuqaa xiqqaan gad fageenya dabaluu danda’a, garuu walsimsiisni tuuta guutuu fakkii tokko keessatti dhugaa ta’uu caalaa dhimma qaba. Yoo oomishoonni shan kallattii gaaddidduu adda addaa qabaatanii fi tokko qofti gaaddidduu guddaa gadi darbatame yoo qabaate gareen sun akka tasaa fakkaata.
Seera tuuta guutuu filadhu: gaaddidduu hin qabu, gaaddidduu quunnamtii walfakkaataa, ykn akkaataa itti yaadanii irra deebi’amee uumame akkaataa qooddame. Suuraan madda meeshaa hundaaf murtoo addaan akka murteessu hin godhinaa.
Bakka bu’iinsa mul’ataa ykn walnyaatinsa
Gaaddidduu jalqabaa yoo fuulli haaraan, kallattii ifaa fi iskeeliin isa deeggaran qofa qabadhu. Bakka namni qoratamu sun lafa tuqe ilaali. Lafti amansiisaa gaaddidduu istuudiyoo wal hin simne qabu ammallee yeroo qarri kutaa qulqulluu ta’ettillee dogoggora ta’ee itti dhagahama.
Istikaara, mallattoo, ykn ibsa maxxansaa
Gaaddidduun mul’ataa yeroo baay’ee walxaxaa dabaluu fi siiluweettii walxaxaa taasisa. Yoo gaaddidduun qaama hojii aartii beekamaa ta’e malee isaan balleessi. Gaaddidduun kufaatii giraafikii boodaa to’achuun salphaadha, lafa suuraa kaafame caalaa.
Gaaffiiwwan gaaddidduu wal hin simne saaxilan
Al-ergii dura kanneen gaafadhu:
- Gaaddidduun bakka tuttuqqiin uumamuu qabutti nama ilaalaa ni tuqaa?
- Kallattiin isaas ibsitoota mul’ataniifi ibsaa bakka itti geessu waliin walii galaa?
- Dallaa, lafa ykn minjaala durii irraa uwwisa ykn halluu qabaa?
- Dhimmichi lafa irratti akka mul’atu, moo awwaara halluu diimaa qofaan akka marfame ni taasisa?
- Faayilli walfakkaataan kun duubbee hedduu irratti ni fayyadamaa?
- Gaaddidduun ammallee guddina agarsiisa dhumaa irratti uumamaa fakkaata?
Yoo gaaddidduun sakatta’iinsa kana keessaa lamaa fi isaa ol kufe, tarii mul’ata jalqabaa wajjin garmalee walitti dhiyeenyaan hidhamee jira.
Gaaddidduu lallaafaa haloo waliin hin burjaajessinaa
Gaaddidduun tuttuqaa yeroo baayyee sababa qaamaa kan qabuu fi bakka tuttuqaa tokkotti dhihoo kan mul’atudha. Haloon bakka fuulli hin jirrettillee kontooraa nama qoratamu hordofa. Haloowwan yeroo baay’ee akka qarqara halluu diimaa ykn dukkanaa’aa ta’etti of mul’isu, duubbee wal faallaa ta’e irratti.
Garaagarummaan dhimma qaba. Gaaddidduu qunnamtii faayidaa qabu haquun mata duree akka yaa’u gochuu danda’a. Haloo tokko lallaafaa waan hin beekamneen waan fakkaatuuf qabachuun kutaan xuraa’aa akka mul’atu taasisa. Yoo rim hin barbaachifne erga kaa’amee ykn ergame booda qofa mul’ate, eessaa akka dhufe adda baasuuf Halos after export: causes and fixes fayyadami.
Maal ofumaan balleessuun infer gochuu danda’a fi hin dandeenye
Moodeelli ofumaan gaaddidduuwwan tokko tokko akka duubbeetti, kaan immoo akka mata dureetti ramaduu danda’a. Gaaddidduuwwan tuttuqaa lallaafaan uumamaan wal-xaxaa dha: odeeffannoo fuulaafi ibsaa lamaanuu of keessaa qabu. Kanaaf bu’aan jalqabaa yaada dhihaate malee murtii aartii dhumaa miti.
Paachi halluu diimaa qabame hundi dogongora ykn gaaddidduun haqame hundi deebi’uu qaba jettee hin yaadin. Orijinaala wajjin wal bira qabi, gosa gaaddidduu moggaasi, bakka itti geessu murteessi. Tarkaanfiin sababeeffannaa gabaabaan sun fakkii hunda irratti seera tokko hojiirra oolchuu caalaa amanamaa dha.
Yeroo maddi irra deebiin itti fayyadamuu rakkisaa taasisu
Suuraaleen tokko tokko naannoo gaaddidduu diraamaa ta’etti ijaaramaniiru. Omishni tokko garagalcha bal’aa keessa taa’uu danda’a, ykn namni tokko madda jabaa boca lafaa olaantummaa qabu uumuun ibsamuu danda’a. Dhimma qofa baasuun ibsaa hin ibsamne itti dhaga’amu dhiisuu danda’a.
Filannoo amanamaa sadii qabda:
- kutaa dirqisiisuu caalaa mul’ata jalqabaa eeguu
- bakka salphaa walsimsiisuun ibsaa yaada namaa hin jeeqnetti kutaa fayyadamuu
- suuraa haaraa ibsaa lallaafaa, giddu galeessa ta’een kaasuun gara fuulduraatti irra deebi’anii itti fayyadamuuf
Duubbee balleessuun piikselii addaan baasa; mata duree guutummaatti irra deebi’amee ibsame hin uumu.
Durtii amanamaa
PNG iftoomina irra deebi’amee fayyadamuu danda’uuf, golgaawwan unkaa eegi, gaaddidduuwwan quunnamtii of eeggannoodhaan ilaali, fi gaaddidduuwwan darbataman mul’ata addaa haqi. Kompozitii xumurame tokkoof, waan tuttuqaa amansiisaa deeggaru fi ifa haaraa wajjin walsimu hunda qabadhu. Tuuta walfakkaataaf, fakkiiwwan hunda adeemsisuun dura imaammata golboo tokko hundeessi.
Murtoon erga murtaa’ee booda naannoo maaskii barbaachisaa ta’e qofa sirreessaa. To’annoowwan qabatamaa Qarqara kutaa buruushotaan fooyyessi keessatti haguugamaniiru; asitti tooftaa sana irra deebi’uun hin barbaachisu. Sana booda Guddisuu fi qarqara erguu dura sakatta’i fayyadamii ciccitoonni gaaddidduu laaftuu akka hin hafne mirkaneessi.
Adeemsa hojii fakkii bakka bu’aa tokko irratti qorachuuf, Jalqaba hordofi. Bu’aa bakka galma addaa naannoo isaa ijaaruu dura master iftoomina qulqulluu qusadhu.